Ý nghĩa và vai trò của vị trí tứ tượng trong phong thủy học

Tứ tượng là một khái niệm trong phong thủy học dùng để chỉ về 4 loài thần thú Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ. Tứ tượng có vai trò quan trọng và được vận dụng khá nhiều trong phong thủy đời sống bao gồm việc xác định phương vị, trợ giúp phán đoán hung vận cát vận,… Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu hơn về khái niệm tứ tượng trong phong thủy và cách ứng dụng vào đời sống hàng ngày.

Tứ tượng là gì?

Tứ tượng là tứ đại thần thú được hình thành vào thời cổ đại; là một khái niệm hình tượng bộ bốn trong khoa học thiên văn, triết học, phong thủy,… phương Đông.

  • Thanh Long của phương Đông
  • Bạch Hổ của phương Tây
  • Chu Tước của phương Nam
  • Huyền Vũ của phương Bắc

Mỗi thánh thú có những đặc điểm và nguồn gốc riêng, chia nhau cai quản bốn phương và tượng trưng cho bốn mùa trong năm. Tứ tượng từng được miêu tả đầy sinh động và ấn tượng trong các giai thoại của người xưa, tồn tại cho đến xã hội hiện đại ngày nay thông qua các tác phẩm văn học, tranh ảnh nghệ thuật và cả truyện tranh.

Tứ tượng được đặt cho những cái tên loài người tương ứng khi Đạo giáo trở nên phổ biến. Thanh Long có tên là Mạnh Chương, Chu Tước là Lăng Quang, Bạch Hổ là Giám Binh, và Huyền Vũ là Chấp Minh.

Tương truyền còn có thánh thú thứ năm, Hoàng Lân (con kỳ lân màu vàng). Đây là linh thú uy quyền nhất và là chỉ huy của tứ đại thần thú trong Tứ tượng.

Trong thuyết m Dương, tứ tượng tương ứng với giai đoạn phân chia thành bốn thành phần trong quá trình biến đổi của vũ trụ (Hư vô sinh Thái cực, Thái cực sinh Lưỡng nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng, Tứ tượng sinh Bát quái)

Xác định vị trí trong phong thủy theo tứ tượng

xác định phương vị theo tứ tượng

Trong “tiên thiên bát quái kì đồ” của Chu Dịch có cho rằng quẻ Càn đại biểu cho trời, quẻ Khôn ở phía dưới, đại biểu cho đất. Trong “hậu thiên bát quái kì đồ” cũng của Chu Dịch lại cho rằng mặt trên giống quẻ Ly, quẻ Ly đại biểu cho thái dương, thái dương cao cao trên bầu trời, chỉ có thể ngước lên mới nhìn thấy. Quẻ Ly thuộc Hỏa, đại diện cho phái Nam. Phía dưới là quẻ Khảm, quẻ Khảm thuộc Thủy, đại diện cho phương Bắc.

Như vậy tiêu chuẩn để xác định phương vị theo nguyên lý dịch học tuần hoàn có thể được rút ra là thượng Nam hạ Bắc, tức phía Nam là hướng ở trên còn phương Bắc là hướng ở dưới. Với chuẩn phương vị như trên, ta có thể suy xét ra như sau: bên trái là hướng Đông, xưng tả Thanh Long; bên phải là hướng Tây, xưng hữu Bạch Hổ. Nói cách khác, người xưa phân biệt phương hướng chính là thượng Nam, hạ Bắc, tả Đông, hữu Tây chứ không giống như bản đồ hiện đại xác định phương hướng là thượng Bắc, hạ Nam, tả Tây, hữu Đông. Nếu dựa theo cách xác định phương vị hiện đại thì tứ tượng trong phong thủy phải là tả Bạch Hổ, hữu Thanh Long.

Do cách xác định hơi ngược một chút như vậy nên nhiều người lầm lẫn giữa phương vị Thanh Long và Bạch Hổ. Lấy tham chiếu trái Thanh Long, phải Bạch Hổ thì phải dựa trên phương vị tọa Bắc hướng Nam mới chính xác, còn nếu không tả Thanh Long hữu Bạch Hổ lại là sai lầm.

Tóm lại vị trí tứ tượng trong phong thủy được xác định theo thứ tự như sau: Thanh Long chỉ phương Đông, là bên trái. Bạch Hổ là phương Tây, tức bên phải. Chu Tước chỉ phía Nam tức phía trước. Huyền Vũ chỉ phương Bắc, tức phía sau.

Khi xem hướng nhà, hướng đất, hướng bàn làm việc, ghế ngồi đều có thể dựa vào tính chất của tứ tượng để đón cát tránh hung, sắp xếp sao cho hợp phong thủy và đem lại những điều an lành cho mọi người.